Σελίδα+Εκπαιδευτικού

Το πείραμα είναι το εντυπωσιακά ισχυρότερο όπλο στη φαρέτρα των διδακτικών εργαλείων του Χημικού στη Δ.Ε. και χωρίς αυτό «η διδασκαλία της Χημείας γίνεται άγευστη, άοσμη και άχρωμη» (Γ.Μανουσάκης) Είναι στη Β’ Γυμνασίου η πρώτη φορά που οι περισσότεροι μαθητές έρχονται σε επαφή με το μάθημα της Χημείας (ως διακεκριμένου κλάδου των Φ.Ε.). Την ίδια στιγμή είναι η πρώτη φορά που οι διδάσκοντες Δ.Ε. έρχονται σε επαφή με ένα μεγάλο σύνολο παρανοήσεων, οι οποίες έχουν οικοδομηθεί στους μαθητές, λόγω ατελούς σύνδεσης εμπειρίας – παρατήρησης – εξήγησης αλλά και γλωσσικής νοηματοδότησης. Έτσι μια « κλασσική » παρανόηση των μαθητών που αρκετούς από αυτούς τους ακολουθεί μέχρι και την Α’ Λυκείου ή ακόμα και σε μεγαλύτερες τάξεις – αν δεν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα – είναι ότι : « Τα //Φυσικά φαινόμενα// πραγματοποιούνται ΜΟΝΟ στη φύση ή από τη φύση » ή « Τα //Φυσικά φαινόμενα// πραγματοποιούνται από μόνα τους» ενώ σε αντίθεση «Τα // X //// ημικά φαινόμενα // είναι αυτά που πραγματοποιούνται στο εργαστήριο» ή «Τα // X //// ημικά φαινόμενα // πραγματοποιούνται από τον Άνθρωπο».

(Οι περισσότεροι συνάδελφοι με εμπειρία από το Γυμνάσιο, είναι σχεδόν σίγουρο ότι έχουν έλθει αντιμέτωποιμε τέτοιου είδους εναλλακτικές ιδέες...)

Ο καθηγητής Χημείας σε αυτό το στάδιο, πέρα από τη «Διάκριση Φυσικών και Χημικών φαινομένων», έχει να αντιμετωπίσει – διδάξει την έννοια της **Χημικής Αντίδρασης**, να τονίσει τις διαφορές στις Ιδιότητες **αντιδρώντων** και **προϊόντων** των Χημικών φαινομένων καθώς και, με βάση τις ενεργειακές μεταβολές σε μια αντίδραση, τους ορισμούς **‘ενδόθερμη’** και **‘εξώθερμη’** αντίδραση. Θεωρείται ότι αυτή η «πρώτη επαφή» των μαθητών με τη Χημεία είναι ουσιώδους σημασίας – καθώς θα διαμορφωθεί για πολλά χρόνια η στάση τους απέναντι στο μάθημα – ανάλογα με το βαθμό κατανόησης που θα επιτύχουν αλλά και την πρόκληση του ενδιαφέροντός τους… Άρα....Ώρα για δράση

Στόχος : - Στο τέλος της διδακτικής ενότητας οι μαθητές πρέπει να είναι ικανοί να Κατανοήσουν την έννοια της **«Χημικής αντίδρασης»** ως δημιουργία νέων ουσιών (προϊόντα) μέσω μιας διαδικασίας ‘ανακατάταξης’ ή ‘ανασυνδυασμού’ δομικών λίθων των αρχικών ουσιών (αντιδρώντα). - Να μπορούν να διακρίνουν τις (όχι χημικές μόνο) διεργασίες σε **ενδόθερμες** και **εξώθερμες**. Οι **__προαπαιτούμενες γνώσεις__** είναι: - Καταστάσεις των υλικών - Φυσικές ιδιότητες των υλικών ** Οργάνωση της τάξης **. Σκοπός του μαθήματος, είναι η εμπέδωση του ομαδο-συνεργατικού τρόπου διδασκαλίας - μάθησης, καθώς και η βελτίωση της προετοιμασίας των μαθητών από μικρή ηλικία (ιδιαίτερα εκείνων που στο Λύκειο θα ακολουθήσουν φυσικές επιστήμες) ως προς τη συμμετοχή τους σε ομαδικές δραστηριότητες μάθησης και δεξιοτήτων πχ διαγωνισμούς τύπου EUSO. Γι’ αυτό καλό είναι οι μαθητές (ανάλογα με το δυναμικό της τάξης), να είναι χωρισμένοι ανά τρεις (3), όπου στον κάθε ένα ανατίθεται και διαφορετικός ρόλος. Επειδή αναφερόμαστε σε ‘μικρές’ τάξεις του Γυμνασίου, καλό είναι ο χωρισμός των ομάδων να γίνει σε προηγούμενο μάθημα από τον επιβλέποντα καθηγητή. Οι πιθανοί ρόλοι οι οποίοι αποδίδονται κι εναλλάσσονται σε κάθε διαφορετική εργαστηριακή άσκηση μπορούν να είναι: //__ Συντονιστής __//, οποίος είναι υπεύθυνος για το συντονισμό της ομάδας του και έχει τον τελικό λόγο για τις αποφάσεις της. //__ Μέλος Α’ ή γραμματέας __// που καταγράφει τις παρατηρήσεις (δικές του και των άλλων μελών) //__ Μέλος Β’ ή χειριστής __// του ηλεκτρονικού υπολογιστή και των εξαρτημάτων της πειραματικής διάταξεις. (Οι ρόλοι μπορεί να αναδιανέμονται ή να γίνεται ανακατανομή αρμοδιοτήτων ανάλογα με τις απαιτήσεις του μαθήματος). Καθώς το μάθημα περιλαμβάνει **και** πειραματικό μέρος, για να εκτελεστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ιδανικό θα ήταν να υπάρχουν αίθουσες Εργαστηρίων Φυσικών Επιστημών που να περιέχουν **και** Υπολογιστές. Αυτό ισχύει σε λίγα σχολεία στην επικράτεια, οπότε, εναλλακτικά μπορεί να γίνει εν μέρει στο ηλεκτρονικό υπολογιστή - καθώς έχουν επισυναφθεί και τα σχετικά βίντεο και φωτογραφίες για τα, δυνητικά πιο επικίνδυνα (…αλλά και εντυπωσιακά για τους μαθητές!! ),πειράματα και εν μέρει στο εργαστήριο φυσικών Επιστημών ( 1 + 1 ώρα). Στο επόμενο μάθημα είναι καλό να γίνει αξιολόγηση ως προς το μαθησιακό αποτέλεσμα με δεκαπεντάλεπτο προειδοποιημένο τεστ.